Ligconcerten

Jeroen van Veen is pianist, componist en bedenker van het concept ‘ligconcerten’; uitvoeringen van minimal music waarbij het publiek liggend op matjes de muziek tot zich neemt. Hij haalt me op bij de ingang van het MOOOF gebouw in Den Haag, ‘een broedplaats vol mogelijkheden’ (erg toffe plek!), waar hij een ruimte huurt. Ik ben blij dat hij me ophaalt, want het gebouw blijkt immens groot, met allemaal gangen die op elkaar lijken, een waar doolhof.

Slow music

In de muziek die Jeroen van Veen maakt en speelt kan je ook verdwalen. Minimalistische muziek waar herhaling en minieme veranderingen de boventoon voeren. Muziek waar je rustig van wordt, waar je geest van kalmeert, die je meeneemt op een reis in jezelf. En al liggend natuurlijk helemaal. Ik heb een tijd geleden een uitvoering van de Canto Ostinato van hem (en zijn vrouw en nog twee andere pianisten en een organist) gehoord/beleefd, en was erg onder de indruk. Hier wilde ik meer van weten! En dan heeft hij ook nog een cd gemaakt met de titel: Slow Music, met een prachtige selectie werken van Erik Satie.

Lego

Op de grond van zijn ruimte ligt een digitale piano met daaraan vast een deel van een vleugel. Ik denk eerst dat het een deel van een vleugel is dat losgehaald is van het geheel, maar zie dan dat dit hele stuk van kleine zwarte legosteentjes (!) is gemaakt. Hoe cool is dat? Jeroen is hier al een lange tijd mee bezig (over slow gesproken) en wil alleen gebruikmaken van gebruikte lego-steentjes. Ik vind het een wonderlijk idee dat al die steentjes door tientallen kinderhandjes zijn gegaan, al zoveel andere dingen zijn geweest, en dan nu allemaal deel uitmaken van een lego-vleugel.

Het concept, de uitvoering, het bouwwerk, het geduld en de discipline die bij dit project horen, zie je ook terug in de manier waarop Jeroen muziek maakt en componeert. Hij heeft zelfs een stuk gecomponeerd waarbij de uitvoerder alle verschillende onderdelen van het stuk in een door hem/haar zelf bedachte volgorde kan spelen, al ware het lego-stenen: ‘Minimal Prelude nr 18’.

Minimal music en ligconcerten

De liefde voor minimalistische muziek en zelfs al voor het concept van ligconcerten begon al op jonge leeftijd. Jeroen hoorde een deel van Le Sacre du Printemps van Stravinsky en was ongelofelijk onder de indruk van het langzame deel (Rituel des ancêtres), waarin bijna niets gebeurt. Noot voor noot schrijft hij Le Sacre du Printemps uit (hij is 13!) en later blijkt dit nog bijna helemaal te kloppen ook. Ook herinnert hij zich de momenten dat hij onder de vleugel lag als z’n moeder piano speelde. Hij deed z’n ogen dicht en ontdekte al jong dat je muziek op die manier compleet anders beleeft. Het visuele aspect (je ziet de pianist spelen) valt weg waardoor er meer ruimte is voor het gehoor, en je voelt de trillingen van de piano in de vloer waar je op ligt. Het begrip ‘ligconcerten’ was hiermee dus geboren. Ik geloof dat ik nog niet eerder iemands verhaal heb gehoord waarbij het lot of iemands levensloop al zo vroeg zo duidelijk was. Alsof iemand van bovenaf had bepaald dat hij dit pad, en geen enkele andere, mocht bewandelen. Lijkt me best prettig, als dat zo duidelijk is! Maar misschien heeft hij dat wel niet zo ervaren. Dat ben ik vergeten te vragen.

Magische ervaring

Met de ligconcerten die hij nu organiseert wil hij eigenlijk zijn liefde voor de minimalistische muziek en zijn eigen magische ervaring van toen hij als kleine jongen onder de piano lag, overbrengen. Het blijkt een gouden greep, want de concerten die hij nu al zeven jaar organiseert, zijn steevast uitverkocht. Hij heeft zelf het idee dat dit o.a. heeft te maken met deze tijd waarin alles steeds sneller gaat en we steeds meer willen. Een grote groep mensen zoekt om die reden naar een ervaring die tegen deze stroom ingaat. Hij probeert de bezoekers een totaalervaring mee te geven. Niet iedereen kan vlak bij de vleugel liggen om ook echt net als hij de trilling te voelen, maar er is bijvoorbeeld altijd een lichtshow waar mensen naar kunnen kijken als ze hun ogen niet dicht willen doen. De kleuren zijn helemaal afgestemd op de muziek aan de hand van de kleurenleer.

Ik heb dat aspect tijdens het concert waar ik ben geweest niet goed meegekregen, dus heb besloten, zeker met deze extra achtergrondinformatie, heel snel nog een keer een ligconcert te ‘beleven’. Een echte Slowww-aanrader!

Alle concertdata vind je op ligconcert.nl