Eerst ruimte.
Dan rust.
(en nog veel meer)
Meer ruimte, minder stress
Ik zie zoveel mensen vastlopen.
Werknemers die zich overprikkeld voelen, altijd ‘aan’ staan, moeite hebben met ontspannen en ’s nachts liggen te malen. Onze levens zitten overvol. Als het niet door werk komt, dan wel door de eindeloze stroom prikkels van onze schermen. Hoe interessant of leuk die ook kunnen zijn, ons brein en lichaam krijgen nauwelijks rust. Zelden is er een moment van niets. En als dat er wél is, vullen we het vaak meteen weer op.
Wat ontbreekt, is ritme. Ruimte tussen alles wat we doen, zodat er pauzes ontstaan, als punten en komma’s in onze dag. Ik noem dat tussenruimte. Niet alleen om meer rust te vinden, maar ook om diepere betekenis, betere verbindingen en meer creativiteit mogelijk te maken.
De eeuwenoude Japanse filosofie van ma 間 inspireert mij hierin. Ma verwijst naar de betekenisvolle leegte tussen dingen. In Japan zie je het overal terug: in bewuste stiltes tijdens gesprekken, in de serene eenvoud van zentuinen, in kunst en architectuur. Die leegte is geen gemis, maar een essentieel element dat alles daaromheen betekenis geeft.
Dit inzicht is vandaag de dag relevanter dan ooit. Zonder voldoende ma raken mensen overbelast, verliezen ze focus en vallen ze uiteindelijk uit. Maar wanneer we ruimte toelaten – tussen taken, in gesprekken, in onze agenda’s – ontstaat er iets waardevols: rust, helderheid, echte aandacht en nieuwe ideeën.
Belangrijk om te benadrukken: ma is geen methode om de productiviteit nog verder op te schroeven. Het gaat juist om het terugbrengen van verbinding, betekenis en menselijkheid naar de werkvloer. Vanuit die basis kan werk weer voedend, creatief en duurzaam worden.
Mijn boek De Japanse wijsheid van Ma verscheen in juni 2025 bij uitgeverij Samsara en is inmiddels al in vierde druk!
Wil je ontdekken wat meer tussenruimte kan betekenen voor jouw organisatie? Laten we kennismaken.
INSPIRATIE-SESSIE
De Japanse wijsheid van Ma
✅ Ontdek je waarom ma – de betekenisvolle tussenruimte – zo waardevol is.
✅ Ervaar je met eenvoudige oefeningen hoe tussenruimte voelt.
✅ Leer je wat er verandert als je bewust kiest voor meer ruimte en ritme.
✅ Krijg je concrete voorbeelden van hoe je deze Japanse wijsheid in je (werk)leven kunt toepassen.
✅ Duur van de sessie: in overleg
Wil jij ervaren wat ma voor jou en je team kan betekenen?
Het was bijzonder hoe deze sessie niet alleen voor ontspanning zorgde, maar ons ook aan het denken zette over hoe we meer rust en ruimte kunnen creëren in ons werk en leven. Een absolute aanrader voor ieder bedrijf dat op zoek is naar een unieke én waardevolle invulling van een teamdag of vitaliteitsprogramma.
Wilma Roozenboom, directeur Refugee Talent Hub
Het was een hele fijne en relevante sessie. Met alle drukte om ons heen vergeten we af en toe even stil te staan. Met herkenbare voorbeelden en oefeningen heb je ons weer teruggebracht naar de essentie. Nu gaan we dit proberen vast te houden. Dank je wel daarvoor.
Saskia Kuin. Manager Operations IJsfontein
